Workshops

Ciało Aktora – Dramat Ucieleśniony

Prowadzenie: 
Jarosław Fret i Simona Sala

Zmiana i zdolność jej rozpoznawania jest głównym i podstawowym elementem każdego dramatu.

Jak stworzyć żywy, widoczny strumień ciągłych ruchów, jak ustrukturyzować je w ramach ich wewnętrznego mikrodramaturgicznego potencjału?
Jak nauczyć partnera unikalnego kodu własnej, aktorskiej mowy ciała? Jak stworzyć ciało–tekst bez wspólnego języka ciała?

Kompleksowy warsztat poświęcony ucieleśnianiu dramatu. Podczas warsztatu przedstawiany jest dramaturgiczny koncept czterech fizycznych ośrodków aktora:
Pierwsze centrum znajdujące się w miednicy / kości ogonowej; drugie centrum w klatce piersiowej / obojczykach; trzecie centrum opierające się na oddechu; czwarte centrum we wzroku / słuchu / percepcji – wszystkie z nich tworzą unikalny system ucieleśniania dramatu.

Jarosław Fret i Simona Sala. Fot. Magdalena Mądra

Ciało dźwięku

Prowadzenie: 
członkowie zespołu

Jednodniowe warsztaty prowadzone przez Teatr ZAR, poświęcone tematyce głosu i dźwięku: praca nad rytmem (w oparciu o bałkańskie i kaukaskie schematy rytmiczne i improwizacje), poznawanie i koordynacja naturalnych skłonności rytmicznych, praca nad łączeniem rytmów z oddechem, fizyczny kontakt partnerów.

Giving Breath. Formy muzyki liturgicznej chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu

Prowadzenie: 
Jarosław Fret (wraz z innymi członkami Teatru ZAR)

Warsztaty poświęcone muzyce gruzińskiej, korsykańskiej, sardyńskiej i greckiej. Podstawa i punkt wyjścia pracy to intensywne badania praktyczne nad formą Kyrie Eleison jako modelem oddechu chrześcijańskiej medytacji.

Koncert pieśni polifonicznych w kościele St. Merri w Paryżu, 20 października 2013

Objęcia. Dialogi przez ciało i głos

Prowadzenie: 
Przemysław Błaszczak i Nini Julia Bang

Poprzez pracę z ciałem i głosem uczestnicy warsztatu skupiają się na rozpoznawaniu i przełamywaniu ograniczeń, lęków i nawyków w działaniu performera. Badanie głębszego związku pomiędzy ciałem i głosem pozwala dostrzec, jak te dwa światy wzbogacają się wzajemnie, tworząc nowe kanały percepcji i komunikacji. Pragniemy zgłębić intrygującą nas kwestię intencji. Intencji ruchu. Intencji w pieśni. W jaki sposób dokonujemy kluczowego kroku – od realizacji ćwiczenia do bycia działającym i żywym performerem? Jak od egzekwowania pieśni przechodzimy do snucia opowieści naszym głosem? Jak stajemy się aktywnymi performerami z żywą wyobraźnią i pełną obecnością? Celem warsztatu jest obudzenie procesu twórczego i pogłębienie relacji pomiędzy ciałem i głosem poprzez ruch, rytm, oddech i pieśń.

Przemysław Błaszczak w pracy partnerskiej z Nini Julią Bang

Oddech – Centrum – Ruch

Prowadzenie: 
Przemysław Błaszczak

Oddech – to z czego rodzi się ruch i jego szczególna postać – dźwięk.

Centrum – (niekiedy) środek ciężkości, lecz także żywe źródło ruchu, początek, miejsce sprawowania kontroli.

Ruch – forma ekspresji, interakcja centrum i oddechu, świadectwo istnienia (jak ruch klatki piersiowej zaświadczający o oddechu).

Oddech i ruch są nierozerwalnie ze sobą złączone, na poziomie elementarnym nie podlegają naszej woli (kto jest w stanie wstrzymać oddech tak konsekwentnie, by zatrzymać wszelki ruch wewnątrz własnego ciała?). Spotykając się w centrum, wypływając z niego, podlegają kierunkowaniu i dynamizowaniu, co sprawia, że te organiczne funkcje ciała stają się pierwotnym tworzywem, pierwszą i naturalną ekspresją, nośnikiem znaczeń.

Sztuki walki zdają się być jednymi z najlepiej porządkujących relację oddech–centrum–ruch systemami, które w sposób całościowy i jak najbardziej pragmatyczny podchodzą do zagadnienia. Oddech poprzez właściwą współpracę z centrum ma dać efekt w postaci ruchu o maksymalnej skuteczności przy minimalnym wysiłku.

Trening partnerski – zorientowany na drugiego. Spotkanie, relacja, dotyk. Jak słuchać intensywniej niż mówić? Jak robić mniej, by zrobić więcej? Trening partnerski jest subtelną i wymagającą dużej uważności formą spotykania drugiej osoby w pracy.

Warsztat zogniskowany będzie na pracy aktora z ciałem, ku rozpoznaniu i przekroczeniu ograniczeń, otwarciu nowych kanałów percepcji i komunikacji. Poprzez powoływanie, pogłębianie i utrzymywanie w każdym momencie uważności, precyzji, ciągłości, otwartości, czujności, szczerości, gotowości wiedzie droga ku partnerstwu, przejawiającemu się w głęboko rozumianym współ-działaniu, współ-tworzeniu, współ-istnieniu w procesie twórczym. Tak rozumiane partnerstwo jest głównym zagadnieniem warsztatu: ciało zanurzone w strumieniu ruchu, w żywej, otwartej strukturze będącej rodzajem rusztowania, kieruje się ku spotkaniu z partnerem, jakim może być zarówno obecność Innego jak i przestrzeń, zmęczenie czy oddech. Tym rusztowaniem, środowiskiem spotkania, będzie praca z dynamicznym ruchem, treningiem indywidualnym, a także elementami treningu partnerskiego, akrobatycznego oraz technikami pracy z ciałem i oddechem wywodzącymi się z japońskich sztuk walki – shintaido oraz aikido.

Przemysław Błaszczak i Maite Tarazona. Fot. Karol Jarek

Opowieść głosu (Pieśń, która mówi)

Prowadzenie: 
Ditte Berkeley

Głos ma do opowiedzenia historię, a właściwie milion historii – w zależności od pieśni, którą śpiewa, tego, czego doświadcza, osoby, którą słucha, dźwięków, które go otaczają, stanu, w którym jestem ja, która śpiewam.

Jako aktorka wchodzę w dialog z moim głosem za każdym razem, gdy śpiewamy pieśń. Pytam: „Jak ją dziś zaśpiewamy? Jaką historię opowiada?”. Nasze poszukiwania przynoszą odpowiedzi ale też nasuwają nowe pytania. To codzienna praca aktorki/kobiety, która chce, żeby pieśń stała się narzędziem głębokiej wymiany doświadczenia pomiędzy nią a słuchaczem. Głos jest nagi – pozwala na dzielenie się z innymi na poziomie, do którego nie przywykliśmy i na którym często czujemy się niepewnie. Badanie jego granic i związków z fizycznym doświadczeniem, z obrazami, ze skojarzeniami, wzbogaca nasze narzędzia komunikacji i otwiera przestrzeń odkryć.

Podczas sesji uczestnicy skupiają się na swoich i obcych głosach oraz relacjach między nimi. To daje podstawę do ufności wobec głosu i przynosi narzędzia, którymi możemy głos wzmacniać – poprzez oddech, fizyczne wsparcie, wyobraźnię. Warsztat umożliwia odkrywanie siły głosu, kiedy występuje solo, i jego moc, gdy składa się na bogactwo wspólnego brzmienia.

Ditte Berkeley

Strojenie uwagi ciała

Prowadzenie: 
Kamila Klamut

Kształtowanie uwagi ciała oznacza dla mnie z jednej strony wyzwanie mające przynieść otwarcie, poszerzenie percepcji aktora/człowieka w jego zwierzęcej, biologicznej istocie, z drugiej zaś rozwinięcie umiejętności obserwacji tego, co wewnętrzne, głęboko związane z obecnością.

Jak kształtować trening fizyczny aktora, by stał się treningiem mentalnym?

Jak poszerzać diapazon jego obecności?

Praca warsztatowa oparta jest na elementach treningu partnerskiego oraz na działaniach indywidualnych. Wspólnym ich mianownikiem staje się próba budowania wewnętrznej linii dramaturgii aktora, czytelnej z zewnątrz, choć zanurzonej w organicznym procesie.

Kamila Klamut w spektaklu Cesarskie cięcie. Próby o samobójstwie

Sztuka Znikania

Prowadzenie: 
Tomasz Wierzbowski i Aleksandra Kotecka

Warsztat bazuje na trzygłosowej polifonii, opierając się na podstawowych formułach muzycznych religijnej i ludowej muzyki gruzińskiej. Starannie dobrany zestaw ćwiczeń, wypracowany dzięki dziesięcioletniemu doświadczeniu dydaktycznemu prowadzących, pozwoli wykształcić rodzaj "zmysłu polifonii". Praca nad stabilnym oddechem i emisją głosu oraz nad uważnym słuchaniem podczas śpiewania - aby wsłuchać się nie tylko w każdy ze śpiewanych jednocześnie trzech głosów, ale także w całość pionowego aspektu wykonywanej muzyki, pozwoli stworzyć taką jakość dźwięku, gdzie każdy z indywidualnych głosów znika w brzmiącej w danym momencie harmonii, a wyodrębnienie go słuchem jest niemal niemożliwe. Takie podejście ma także wpływ na performera i rodzaj jego skupienia. Charakter jego obecności podyktowany jest tu jakością sytuacji, tworzonej na scenie przez grupę. Dopiero "zniknięcie" w precyzyjnej harmonii otwiera możliwość ponownego stania się widocznym i pracy nad indywidualną ekspresją.

 

We wnętrzu dźwięku

Prowadzenie: 
aktorzy Teatru ZAR

Czterodniowa sesja warsztatowa wypełniona pracą z różnymi tradycjami polifonicznymi: gruzińską, korsykańską, swańską i sardyńską. Poznawany materiał jest punktem wyjścia do koordynacji progresji pieśni i oddechu oraz improwizacji harmonicznych opartych na różnych skalach. Kolejne dni przynoszą zagłębienie się w odmienną teksturę głosów dzięki wykorzystaniu źródłowych technik pochodzących z tradycji, z których Teatr ZAR czerpie swe inspiracje. Wierzymy, że poszukiwania związane z technikami źródłowymi kształtują w praktyce głosową tożsamość aktora. Przynoszą odpowiedź na pytanie: jaką osobą jest Twój głos.

Trening wokalny Teatru ZAR

Zapominanie ciała

Prowadzenie: 
Przemysław Błaszczak

Normy, społeczne konwenanse, maniery, zasady tworzą środowisko, w którym kształtuje się nasza fizyczność, relacja do ciała – „ciałopogląd”. W dużym stopniu to, jak chodzimy, biegamy tańczymy, dotykamy się i siebie nawzajem jest uwarunkowane kulturowo, choć zarazem tak głęboko zakorzenione w naszym wnętrzu, że łatwo przychodzi nam się z tym utożsamić, powiedzieć „taki jestem”. Nie pamiętamy lub może zdajemy się nie pamiętać, że od urodzenia poddani jesteśmy intensywnej edukacji, która właściwie nigdy się nie kończy, a nasze zachowanie jest sposobem wypełnienia ogólnie przyjętej normy.

Warsztaty mają na celu zapomnienie ciała, jakim go znamy, by wsłuchać się w istniejące “tu i teraz”, w relacji z samym sobą, przestrzenią, partnerem czy wreszcie grupą. Poprzez głęboką koncentrację na treningu indywidualnym oraz partnerskim odkrywamy nowe sposoby percepcji i komunikacji, improwizacji polegającej na współ-działaniu, współ-tworzeniu, współ-istnieniu w procesie twórczym.

Przemysław Błaszczak